ایمنی وآتش نشانی

دستور العمل بازرسی از سایت های پرتونگاری صنعتی

دستور العمل بازرسی از سایت های پرتونگاری صنعتی

مقدمه :

حصول اطمینان از صحت عملکرد تیم های پرتونگاری ,  به منظور حفاظت پرتوکاران , مردم , و محیط زیست در برابر خطرات ناشی از این فعالیت ها بسیار حائز اهمیت می باشد . بدین منظور بازرسی از سایت های پرتونگاری الزامی است . هدف از بازرسی , کنترل فعالیت تیم ها در وضعیت ایده ال نیست بلکه هدف این است که کلیه عوامل ضروری جهت رعایت قوانین حفاظت در برابر اشعه و استاندارد های پرتونگاری فراهم باشد . بنابراین بازرسی از سایت های پرتونگاری عبارت است از بررسی و ارزیابی عملکرد تیم های پرتونگاری صنعتی و مسئولین فیزیک بهداشت آن تیم ها و کنترل کمی و کیفی کلیه تجهیزات مونیتورینگ حفاظت و رادیوگرافی . امید  است با همکاری مسئولین فیزیک بهداشت بتوان از نتایج این بازرسی ها در جهت تسهیل شرایط کار پرتونگاری با رعایت نکات مهم حفاظت و ایمنی و عنایت به مقررات قانون , استفاده نمود .

 

هدف :

هدف اصلی این مجموعه عبارتند از :

1- ارائه راهنماییهای لازم جهت بازرسی از سایت های پرتونگاری صنعتی

2- ارائه راهنماییهای لازم به منظور حصول اطمینان از صحت عملکرد تیم های پرتونگاری طبق استانداردهای پایه حفاظت در برابر اشعه و رعایت اصل حداقل موجه شدنی ( ALARA ) به هنگام اجرای عملیات رادیوگرافی صنعتی و بالا بردن سطح کیفی کار پرتونگاری صنعتی به منظور کنترل و کاهش پرتوگیری شغلی و به حداقل رساندن سوانح پرتویی ناشی از عدم نظارت بر عملکرد تیم های پرتونگاری .

 

حیطه کاربرد  :

این دستورالعمل جهت بکارگیری شرکتهای پرتونگاری صنعتی تهیه شده است . همچنین این دستورالعمل اصول کلی بازرسی و کنترل کیفی دوره ای تیم های پرتونگاری ، قابل انجام توسط مسئولین شرکتهای پرتونگاری صنعتی را در بر می گیرد .

 

مراحل بازرسی از سایت پرتونگاری صنعتی :

 

1-  بازرسی از محل نگهداری منابع پرتو

          یک انبار امن خشک و تمیز که درب محکم و یک قفل مناسب داشته باشد و لامپ روشنایی آن سالم باشد .

          کپسول آتش نشانی ( تاریخ انقضای شارژ کپسول چک شود ) و دستورالعمل استفاده از آن در نزدیکی محل نگهداری منابع پرتو وجود داشته باشد .

          مشخصات منابع و آدرس شرکت و نام و شماره تماس مسئولین ( دارنده پروانه – شخص مسئول -  مسئول فیزیک بهداشت کل )  در محل نگهداری نصب باشد .

          باید علامت خطر اشعه در ورودی انبار نصب باشد .

          آهنگ پرتودهی در سطح چاهک کمتر از  25 میکرو سیورت در ساعت باشد .

          دوربین و انبار چشمه هنگام عدم استفاده باید قفل باشند .

          در این محل نباید هیچ وسیله یا ماده قابل اشتعال نگهداری شود .

          ایمنی انبار باید بنحوی باشد که امکان دسترسی افراد غیر مجاز وجود نداشته باشدو افراد مجاز نیز فقط در صورت رعایت ضوابط خاص به آن دسترسی یابند . این ضوابط شامل :

1.       همراه داشتن دزیمتر محیطی و دزیمتر فردی و TLD

2.       هر بار قبل از ورود به محل نگهداری چشمه های پرتوزا ، به وسیله دزیمتر محیطی ، آهنگ دز محل ورودی و سطح مشخص شده درفرم " ثبت مونیتورینگ محل نگهداری دوربین " را اندازه گیری نموده و مقدار آن را درج شده باشد .

3.       هر بار  قبل و بعد از تحویل دوربین پرتونگاری از انبار محل نگهداری منابع پرتو " فرم نقل و انتقال روزانه دوربین " با نظارت مسئول فیزیک بهداشت سایت ، توسط  پرتونگار تکمیل شود .

          یک نسخه از برنامه تمیز کردن محل نگهداری منابع پرتو با ذکر نام افراد و تاریخ در محل نصب باشد .

2-  بازرسی منابع پرتو

        کلیه دوربینها در موقع عدم استفاده باید در  محل نگهداری منابع پرتو باشند .

          دوربین داخل انبار باید قفل و کلید آن برداشته شده باشد .

          محل نگهداری کلید دوربین ها باید در دفتر و در یک محل مخصوص و دور از دسترس افراد غیر مجاز باشد .

          کپ جلو و عقب دوربین ها باید موجود و بسته باشند .

          پرتونگاران جهت تحویل و برگرداندن منابع پرتو موظفند کلیه اطلاعات مندرج در فرم تحویل منابع پرتو ( نقل و انتقال روزانه دوربین ) را تکمیل نمایند .

          نکات مورد بازبینی : مشخصات ظاهری مانند :برچسبها – دستگیره و........ عملکرد قفل و کلید- کنترل ته هلدر با گیج کنترل

          نشت دوربین باید کمتر از 2 میلی سیورت در ساعت در سطح و کمتر از 500 میکروسیورت در ساعت در 5 سانتیمتری و کمتر از  20 میکروسیورت در ساعت دریک متری دوربین باشد

          شماره سریال و شماره هلدر دوربین باید چک شود و با اطلاعات محل نگهداری دوربین ها و شماره هلدر دوربین ها طبق شناسنامه دوربین مقایسه شود .

          هر دوربین پرتونگاری بایستی دارای یک جعبه حمل دردار با ویژگی های زیر باشد :

1.       مقاوم و از جنس موادی نظیر: فولاد بوده ابعاد آن متناسب با ابعاد دوربین و کاملاً سالم و بدون عیب باشد.

2.       ساختمان داخلی آن به نحوی بوده که دوربین پس از قرار گرفتن در آن کاملاً ثابت بماند .

 

 

 

 

 

 

 

 

فیلتر نمودن:
روشی است که در آن انرژی متوسط یک دسته اشعة ناهمگن با عبور از یک ماده جاذب افزایش می یابد.
با جذب نمودن فوتون های کم انرژی از دسته اشعه، قبل از رسیدن به بیمار می توان بافت ها را محافظت نمود. تنها عمل فیلترها در رادیولوژی تشخیصی کاهشِ دوز دریافتیِ بیمار است. فیلترها معمولاً یک صفحة فلزی می باشند که بین بیمار و لامپ اشعة ایکس قرار می گیرند.
دسته اشعة ایکس بوسیله مواد جاذب در سه سطح مختلف فیلتر می شوند که شروع آن از منبع اشعه می باشد:
1- لامپ اشعة ایکس و حفاظ آن( فیلتراسیون ذاتی)
2- صفحات فلزی که در مسیر دسته اشعة ایکس قرارگرفته است.( فیلتراسیون اضافی)
3- بیمار
این فیلتراسیون در نتیجة اشعة ایکس در حین عبور آن از لامپ و حفاظ آن رخ می دهد. فیلتراسیون ذاتی از 5/0 تا 0/1 میلیمتر معادل آلومینیوم متغیر می باشد.


معادل آلومینیوم: ضخامتی از آلومینیوم است که تضعیفی مشابه ضخامت ماده مورد نظر در اشعه ایجاد می کند. محفظة شیشه ای بیشترین سهم را در این فیلتراسیون دارا می باشد.
این فیلتراسیون از قراردادن مادة جاذب در مسیر دسته اشعة ایکس نتیجه می گردد. آلومینیوم و مس دو ماده ای هستند که معمولاً به عنوان مادة صافی انتخاب می شوند. مس با عدد اتمی 29 فیلتر خوبتری برای تشعشعات با انرژی بالا می باشد و آلومینیوم با عدد اتمی 13 یک صافی عالی جهت تشعشعات کم انرژی و یک صافی خوب برای منظورهای عمومی می باشد.
پس از انتخاب ماده، گام بعدی ضخامت مطلوب فیلتر می باشد. درصد تضعیف اشعة ایکس در ضخامت های مختلف متفاوت است.
آلومینیومی به ضخامت2 میلیمتر تمام فوتون های با انرژی کمتر از20 را حقیقتاً جذب می کند، لذا حداکثر بازده فیلتراسیون با بکارگیری این ضخامت بدست می آید.
این نوع فیلترها برای بدست آوردن دانسیته یکنواخت بر روی فیلم در مواقعی که ضخامت قسمت مورد آزمایش یکسان نیست استفاده می شود.
این نوع فیلترها به طور گسترده ای در درمان بوسیله اشعة ایکس استفاده می شوند.


فیلترهای فلز سنگین( فیلترهای لبة k):

در این فیلترها از لبة جذب k عناصر با عدد اتمی بیشتر از60 استفاده می نمایند که هنگام تصویربرداری با باریم و یا ید مزایای خود را آشکار می سازند. فیلتر فلز سنگین با کاهش در فوتون های کم انرژی دوز جذبی بیمار را کاهش می دهد و با کاهش فوتون های پر انرژی کیفیت تصویر بهبود می یابد. در واقع تعداد زیادی از فوتون ها که در محدودة خاصی از انرژی که بیشترین استفاده را در تصویرگیری تشخیصی دارند تولید می شوند.
از این فیلترها در لامپ های با هدف مولیبدنیوم جهت استفاده در ماموگرافی استفاده می شود. اثر فیلترها بر روی اکسپوژر بیمار و فاکتورهای اکسپوژر فیلترها باعث کاهش اکسپوژر بیمار می شوند به طوری که یک فیلتر 3 تا80% باعث کاهش اکسپوژر بیمار می شود. عمده ترین عدم مزیت فیلترها کاهش شدت اشعه ایکس می باشد. لذا برای جبران کاهش شدت می بایست فاکتورهای تابش (معمولاً زمان) را افزایش دهیم.


 کولیماتور
وسیله ای است برای محدود کردن اشعه ایکس به کار می رود. به خروجی تیوب اشعه ایکس در محفظه تیوب وصل می شود تا اندازه و شکل شعاع اشعه ایکس را تنظیم کند.
کلیماتور دارای دو دریچه است می تواند با بازو بسته شدن و محدوده و تابش اشعه ایکس را تغییر دهد. هر دریچه شامل چهار صفحه سربی است که به صورت زوجهابی مستقل حرکت می کنند.
وقتی هردو زوج صفحات صفحات کاملا بسته شوند صفحه هایشان در مرکز میدان اشعه تلاقی می کنند.
میدان اشعه ایکس با شعاع نوری از یک چراغ نوری در کلیماتور روشن می شود. شعاع نوری به وسیله آینه ایی با زوایه 45 منحرف می شود کانون اشعه ایکس چراغ باید از مرکز اشعه ایکس فاصله یکسان داشته باشند یک کلیماتور می تواند مرکز میدان اشعه ایکس را نیز معین کند

 

 

 

 

+   امین ; ٥:۳٢ ‎ب.ظ ; شنبه ۱٧ اردیبهشت ،۱۳٩٠

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir