ایمنی وآتش نشانی

 

مقدمه آتش نشانی

فهرست مطالب:

1-    مقدمه

2-  اهداف آموزش اطفا حریق صنعتی

3- شیمی حریق

4-  عوامل مختلف خاموش کننده حریق

5-  اصطلاحات حرفه ای آتش نشانی

6-  دستورات حوزه و میدان حریق

7- تکنیکهای عملیات با هوز

8- ایمنی آتش نشانان

9-  خلاصه تمرینات میدان حریق

·       تابلوی عمومی

·       مخزن با سقف آسیب دیده

·       برج و سازههای عمودی

·       مخزن بدون سقف

·       حوضچه L

·       حوضچه مربع

·       فلنج و PIPE ROCK

·       مخزن LPG

·       اتاق دود

·       خاموش کننده های دستی

 

10-                        خلاصه

 

 

 

مقدمه:

با توجه به عدم وجود مرکزی جهت آموزشهای عمومی مقابله با حوادث و حریق صنعتی و نیاز مبرم به اینگونه کلاسها و میدانهای آموزشی، در سال 1375 ( 1996 ) مدیریت محترم ایمنی و آتش نشانی بر آن شد تا طرح و ایده ای بمنظور احداث و ایجاد چنین محل و مرکزی جهت تعلیم و تربیت کادرهای آتش نشانی و پرسنل شاغل در صنایع و موسسات تولیدی و غیره خصوصا" صنایع حساس پتروشیمی که در معرض مواد و مشتقات هیروکربنی می باشند به مدیریت محترم پتروشیمی بندرامام منعکس و مدیریت نیز با تائید طرح و ایده مزبور و صدور اوامر لازم در سال 1376 مرکز مورد نظر که شامل کلاسهای تئوری ومیدان آموزشهای عملی است در این مجتمع احداث و مورد استفاده قرار گرفت، که با این اقدام امروز نه تنها نیاز این صنعت بلکه نیاز سایر سازمانها و مراکز پتروشیمی و نفتی در این زمینه مرتفع گشته است.

-      کلاسهای آموزش تئوری:

-      میدان آموزشهای عملی:

میدان آموزش در زمینی به مساحت   mm2 9000*11000    در دوفاز مکمل طراحی شده که مجموعا" شامل 10 مدل فاز یک و ---فاز دو به منظور تمرینات فرضی اطفا حریق می باشد. این مدلها مشابه وسایل موجود در صنایع هیدروکربنی که دارای پتانسیل خطر و آتش سوزی سریع و بالایی هستند می باشد.

-      تجهیزات و مدلهای  میدان آموزش:

با توجه به وسعت طرح مزبور و محودیتهای زمانی و بودجه از یک سو و لزوم تسریع در تکوین و تکمیل این مرکز خصوصا" نصب مدلهای مورد نظردر میدان آموزشهای عملی، با استفاده از نظرات و ابتکارات و خلاقیهای موجود در موسسین این طرح غالبا" بجای ساختن مدلهای آموزشی، از وسائل و مخازن آسیب دیده در بمبارانهای دوران جنگ تحمیلی استفاده شده است. همچنین با تلاش و کوشش فرآوان معلومات و اطلاعات فنی از جزوات، نشریات، کتب و منابع مختلف که منطبق با استانداردها است تهیه وتامین گشته است.

-      ظرفیت این مرکز:

در این مرکز آموزشی می توان در هر هفته 100 نفر را آموزش داد که با احتساب سه ماه تابستان و سایر ایام تعطیل در سال قادر به آموزش 4000 نفر خواهیم بود. اگر چه نیت و هدف از ساختن این مجموعه آموزشی کسب در آمد مالی نبوده ولی با وجه به هزینه 3000 دلار برای یکنفر در مدت یکهفته آموزش در مراکز آموزش بین المللی می توان در مدت کوتاهی هزینه صرف شده در احداث این مرکز را استحصال نمود.

لازم به یادآوری است که با توجه به عضویت اداره ایمنی و آتش نشانی مجتمع پتروشیمی بندرامام در کمیته استاندارد جهانی و با توجه به برنامه ها و متون علمی، فنی و حرفه ای موجود، مطمئنا" پس از طی دوره های مزبور هر بک از افراد آموزش دیده، آتش نشانی دلیر و برجسته و خدمتگذاری دلسوز و برازنده در راه خدمت به این صنعت و مملکت خواهند بود.

لذا بر ماست که با تلاش خویش نیل به ترقی را تحقق و در راه آرمان و شور شعارمان که همانا نجات جان انسانها و سرمایه ملی است کوشا باشیم.

2-اهداف آموزش اطفا حریق صنعتی:

  اولین هدف آموزش، آموختن ایمن و صحیح اساس تکنیکها و تاکتیکهای گروهی اطفا حریق می باشد یکی از روشها این است که تا حد ممکن با شرکت دادن نفرات در حوادث و موارد حقیقی باعث بالا رفتن اطمینان و توانایی آنان شده، اعتماد به نفس ایشان را تقویت کرد و ایشان را به خود باوری برسانیم. همچنین آموزش باعث آشنایی آنها با وسائل و تجهیزات اطفا حریق و کاربرد صحیح آنها خواهد بود.

در ادامه این بخش به برخی از اصول، تکنیکها و تاکتیکهای اطفا حریق، میزان و معیار مشخص نمودن استراتژی در حمله به آتش، کنترل آتش و خاموش نمودن انواع حریقهای صنعتی اشاره خواهیم نمود.

2-1 حجم آب:

     جریان آب در هوز به مقاصد گوناگونی مورد استفاده قرار می گیرد. اهم این استفاده عبارت است از:

                         I.      ثابت شده است حفاظت به وسیله آب جان آتش نشانان را در هنگام نـزدیـک شـدن به منابع حرارتی و در مقابل اثرات مستقیم شعله تامین می نماید.

                     II.      در خنک کردن فلزات و وسائل برای حذف کردن منابع برگشت ‌آتش موثر بوده و با کاهش بـخـارات نشت کرده که باعث FLASH BACK می گردد از آسیب رسیدن به وسائل جلوگیری می کند.

                  III.      همزمان با عملیات کنترل آتش بوسیله خنک کردن، می تواند باعث ایزوله کردن و قطع ارتباط سوخت شود.

                 IV.      توسعه هماهنگی و کار گروهی در صورت استفاده از چند رشته هوز در اطفا حریق با کنترل حریق امکان پذیر خواهد بود.

2-2 تعداد نفرات آتش نشان:

     بیش از 3 یا 4 نفر برای هر رشته هوز و جریان آب استفاده می شوداز این جهت که:

·       برای وارد عمل نمودن تمامی نفرات آموزشی بخاطر بدست آوردن تجربه تا حد ممکن.

·       جلوگیری از خستگی نفرات که در طول روز وزن هوز و فشار آب را تحمل می نمایند.

·       آموزش کارتیمی به پرسنل، کنترل و حرکت با رشته هوز تحت شرایط سخت صوتی، حرراتی، دود و سطوح لغزنده که می تواند در شرایط عملیاتی وجود داشته و آتش نشانان را با خطر مواجه سازد.

·       حفاظت نفرات در برابر رها شدن و عدم توانایی در کنترل رشته هوز که در اثر بی تجربگی در عملیات با رشته هوز ممکن است بوجود آید.برخی از پرسنل آشنایی لازم با فشار و وزن رشته هوز را ندارند و باید با کنترل وضعیت هوز و رها شدن آن بطور کامل آشنا و از عواقب آن مطلع گردند.

·       بالا بردن اطمینان نفرات، افزایش تجربه ایشان و روبرو شدن آنان با شرایط حریق می تواند در موارد واقعی کارآیی پرسنل را افزایش دهد.

2-3 زمان مورد نیاز برای ایجاد آتش و اطفا حریق:

     تاخیر در اطفا برخی حریقها ارادی بوده و می تواند ناشی از شرایط ایجاد و وقوع آن باشد. بعلاوه تاکتیک حریق قسمتی از اهداف تکمیلی این دوره آموزشی می باشد.

2-3-1 تاخیر ارادی و عمدی:

·       جلوگیری از ترس و بیم نفرات وقتی که در معرض حرارت و دودی که محیط را فرا گرفته است قرار می گیرند.همچنین جلوگیری از ایجاد رعب و وحشت در پرسنل تازه کار و فرگیری یک تجربه برای ایشان.

·       کمک به نفرات و افزایش اطمینان آنان در خصوص توانایی استفاده از ابزار و وسائل، هدایت و رهبری برای هر یک از اعضا تیم اطفا در شرایط سخت. در حالت انفرادی تاخیر و طولانی بودن عملیات اطفا حریق می تواند آموزشی موثر باشد.

·        تاخیر و طولانی بودن اطفا می تواند در اثبات چگونگی حفاظت آب در مواردی که نیاز به حفظ موقعیت نفرات در نزدیکی کانون آتش می باشد، عقب نشینی آتش و یا نیاز به تغییر مکان نفرات و همچنین گسترش آتش که نیازمند تغییر در استراتژی و آرایش تیم اطفا می باشد موثر بوده و آموزش را با موفقیت بیشتری همراه سازد.

2-3-2 تاخیرهای شرطی و موقعیتی:

·       استاد تمرین برای شناختن پتانسیل خطر و هماهنگ نمودن رشته آب برای حفاظت نفرات نیاز به  زمان دارد.

·       در صورت تغییر شرایط آتش استاد تمرین بایستی نزدیکی به حریق و استراتژی حمله را تعدیل نماید.

2-3-3  آموزش تاکتیک حریق با اهمیت ترین بخش در هر مرحله از تمرین می باشد. بعضی اوقات تاکتیک صحیح ایجاب می کند به دلایل زیر در تکمیل عملیات اطفا تاخیر داشته باشیم:

2-3-4  

·       برای خنک کردن سطوح و کاهش حجم آتش بعلاوه کاهش حجم بخارات ناشی از حریق.

·       برای مطمئن شدن از خنک بودن تمامی سطوح فلزی بقدر کافی و جلوگیری از احتراق مجدد و برگشت آتش ناشی از بخارات قابل اشتعال.

·       برای خنک کردن تمامی ستونهای فلزی و وسائل برای جلوگیری از افزایش آسیب های وارده و تاخیر در عملیات بازسازی.

2-3  سایز و اندازه هوز:

بدلایل زیر در بسیاری از حالات از هوزهایی با قطر 1.5 استفاده می شود:

·       راحتی در حرکات و انجام هوز کشی. بعضی از پرسنل تجربه کافی در این خصوص را ندارند.

·       برای مشخص نمودن کارآیی و اثر گذاری سایز کوچک هوز و توانایی در خاموش نمودن آتش.

·       برای جلوگیری از وارد آمدن فشار و وزن غیر ضروری بروی نفرات آتش نشان.

2-4  روشهای اطفا حریق:

طرح عملیات و حریق قبل از اجرا قسمت معینی از برنامه آموزشی می باشد. در طول تمرینات مختلفی که در شـرایـط شـنـاخـته شده و کـنـتـرل شده صورت می گیرد استـراتژی حریق و تاکتیکهای لازم مرور شده و به مـرحـلـه عمل در می آیند.

استاندارد در مبارزه با هر آتش ویژه ای که امکان بروز آن در جای دیگر وجود دارد نباید از نظر دور نگه داشته شود.

قبل از تصمیم گیری و اقدام در خصوص چگونگی کنترل و اطفا حریق فاکتورهای بسیاری مانند ارزش طبیعی و خصوصیات محصولات، سوخت نهفته و استعداد انفجار موجود در محیط، نیروی انسانی، وسایل تهیه آب و سایر عوامل خاموش کننده و منابع آنها، شرایط آب و هوایی، دسترسی به امکانات و امکان ایزوله نمودن سوخت با یستی مورد مطالعه و توجه قرار گیرند.

با توضیحات فوق امیدواریم به اهمیت آموزش حریق و طرح عملیات از پیش تعیین شده پی برده و دستاوردهای مورد نظر این آموزش را به معلومات خویش بیافزایید.

 

+   امین ; ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۳ اسفند ،۱۳۸۸

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir