مقدمه

کمیته استقرار HSE-MS به منظور حفظ یکپارچگی در نظام مدیریت بهداشت ، ایمنی و محیط زیست ، این سند را بعنوان راهنمایی برای انجام عملیات ورود افراد به ظروف و فضاهای سربسته تهیه نموده است . در این سند حداقل الزامات در برآورده کردن نیازمندیهای مربوطه بیان شده است .

1-     هدف :

هدف از نوشتن این دستورالعمل اطمینان از ایمنی افراد و انتخاب روشی مناسب برای ورود افراد به ظروف و فضاهای سربسته می باشد .

2-    مسئولیتها :

2-1- مسئولین بهره برداری :

2-1-1- اطمینان داشتن از اجرای کامل تمامی دستورالعملها و احتیاطهای ایمنی لازم

2-1-2- مشاوره با بازرسین و مهندسی ایمنی جهت انتخال روش مناسب و در نظر گرفتن پیش بینی های لازم برای ورود نفر

2-1-3- مهیا سازی شرایط دستگاهها و محیط کار برای ورود ایمن نفرات

2-2- مهندسین و بازرسین ایمنی :

2-2-1- اطمینان یافتن از انجام ارزیابی خطر برای ورود نفرات با در نظر گرفتن دستوالعمل شناسایی و ارزیابی خطر

2-2-2- پایش موارد ایمنی مرتبط با هر فعالیت

2-2-3- آزمایش گاز اکسیژن و آموزش دادن استفاده از تجهیزات گاز سنجی به افراد

2-2-4- آموزش افراد مراقب

2-2-5- مشاوره با مهندسین بهره برداری و فرآیند جهت در نظر گرفتن پیش بینی های لازم برای ورود افراد

2-3- مسئولین تعمیرات / مسئولین فنی اجرای کار :

2-3-1- مشارکت در ارزیابی خطر طبق دستورالعمل شناسایی و ارزیابی خطر

2-3-2- اخذ مجوزهای ورود به فضای محصور همچنین مجوزهای تکمیلی ( از قبیل کار گرم و یا سرد و ... ) جهت کار در فضای محصور

2-3-3- حصول اطمینان از انجام شدن مراحل کار در مطابقت با این دستورالعمل

2-4- افراد مراقب :

مسئولیتهای افراد مراقب عبارتند از :

2-4-1- پایش تمامی افراد و کنترل فعالیتهای صورت گرفته درون ظرف و یا فضای سربسته

2-4-2- حصول اطمینان از اینکه تمامی تجهیزات ایمنی مورد نیاز بر اساس مجوز صادر شده در دسترس بوده و کارایی مناسب دارند

2-4-3- پایش و مراقبت از دیگر فعالیتهایی که در مجاورت فضای سربسته در حال انجام می باشد جهت اطمینان یافتن از اینکه این فعالیتها شرایط فضای سربسته را تحت تأثیر قرار نمی دهد

2-4-4- به صدا در آوردن آژیر خطر و یا علائم خطر در صورت بروز شرایط اضطراری که بر این اساس افراد مراقب می بایست مجهز به وسائل ارتباطی با اتاق کنترل باشند .

3- موارد عمومی :

3-1- منظور از فضای محصور فضایی است که ضمن امکان دسترسی و ورود به داخل آن ، برای کار دائمی نفرات طراحی نشده و ممکن است افراد برای انجام کارهایی چون بازرسی ، تعمیر و نگهداری ، تعمیرات و ... وارد آن شوند . خطراتی همچون وجود مواد قابل اشتعال ، گازها ، بخارات و ذرات معلق خطرناک و همچنین کمبود اکسیژن ، سقوط ، استرسهای حرارتی ، برق گرفتگی و غیره در آن وجود دارد . بویلرها ، تانکها ، گودالها و چاله ها ، سیلوها ، خطوط لوله ، فاضلابها ، کوره ها ، مخازن ذخیره ، ظروف سربسته ، دریچه های آدم رو ، کانالها و یا فضاهای تهویه نشده مثالهایی از این فضاها می باشند .

نواحی واحدهای فرآیندی ، بخشها و یا قسمتهایی که شامل سیالات زیان آور می باشند ممکن است شامل چنبن فضاهایی باشند .

نفرات تنها پس از اخذ مجوز ورود و دریافت مجوزهای تکمیلی ( در صورت نیاز به انجام کار گرم یا سرد در داخل فضاهای محصور ، اخذ مجوزهای مربوط به این گونه کارها لازم است ، اجازه ورود به یک فضای سربسته را پیدا می کنند ، مگر اینکه به جهت نجات افراد درون فضای سربسته نیاز به ورود باشد .

3-2- حداقل قابلیت انفجار ( LEL ) عبارت است از حداقل تراکم یک ماده جهت انفجار و یا اشتعال بر حسب درصد حجمی در هوا .

حداکثر قابلیت انفجار ( UEL ) عبارت است از حداکثر تراکم یک ماده جهت انفجار و یا اشتعال بر حسب درصد حجمی در هوا .

حد پایین انفجار ( LEL ) و حد بالای انفجار ( UEL ) عددهایی هستند که در محدوده مابین آنها اشتعال و انفجار رخ خواهد بداد . این اعداد به این معنا هستند که در صورتی که غلظت یک ماده قابل اشتعال در فضا بین آنها باشد در صورت وجود یک منبع جرقه مثل شعله یا گرما ، حریق حادث خواهد شد . در صورتی که مخلوط مورد نظر از UEL بیشتر باشد آن مخلوط نیز آتش نمی گیرد زیرا زیادی غنی شده است . برای مثال LEL و UEL برای تری کلر و اتان به ترتیب 7% و 15% است . این بدین معناست که مخلوطی از 7 تا 15 درصد تری کلر و اتان و هوا قابل انفجار است و خارج از این محدوده ، شرایط برای انفجار مساعد نخواهد بود .

3-3- حد آستانه مجاز ( TLV ) بدین معناست که فرد می تواند با چه مقدار از ماده شیمیایی در تماس باشد بدون اینکه اثر نامطلوبی بر روی او ایجاد نماید .

TLV-TWA ( میانگین وزن یافته زمانی ) اصطلاحاتی است به معنای این که روی هم رفته به طور میانگین ، فرد به مدت 8 ساعت در روز و 40 ساعت در هفته با غلظت مورد نظر آلاینده در تماس باشد .

TLV-STEL ( حد تماس کوتاه مدت ) اصطلاحی است که بیشترین غلظتی از یک آلاینده شیمیایی می باشد که فرد می تواند حداکثر 15 دقیقه با آن در تماس باشد و تعداد دفعات تماس هم در روز از چهار دفعه بیشتر نگردد . فاصله هر بار تماس هم حداقل می بایستی 60 دقیقه باشد .

3-4- شناخت و ارزیابی خطرات مربوط به فضاهای محصور در واحدهای مختلف بایستی با روشهای مناسب انجام گیرد .

3-5- افرادی که از طرف واحد بهره برداری مسئولیت صدور پرمیت دارند بایستی دوره های تخصصی صدور و کار با پرمیت را گذرانده و گواهینامه مربوطه از طرف امور HSE برای آنان صادر گردد .

3-6- پس از گذراندن دوره آموزشی مربوطه امور HSE نسبت به صدور مجوز و کارت مربوط به صادر کنندگان پرمیت اقدام می کند .

3-7- پس از هر دوره زمانی شش ماهه بایستی نسبت به آموزش مجدد صادر کنندگان پرمیت اقدام شده و در صورت تائید توسط واحد ایمنی نسبت به تمدید مجوز یا ابطال آن اقدام گردد .

3-8- کسانی که پرمیت صادر می نمایند بایستی همیشه کارت مجوز صدور پرمیت خود را که حاوی نمونه امضاء وی می باشد به همراه داشته باشند . همچنین بایستی شماره کارت مجوز صدور پرمیت خود را که از طرف امور HSE تعیین شده است در هنگام امضای پرمیت در زیر امضای خود درج نمایند .

3-9- پرسنل ایمنی و بهره برداری که متصدی انجام گاز سنجی می باشند بایستی آموزشهای لازم در خصوص کار با دستگاههای سنجش گازهای سمی ، قابل اشتعال و گاز اکسیژن و نیز روش صحیح گاز سنجی را فرا گیرند و مجوز لازم را پس از گذراندن دوره های آموزشی از واحد ایمنی دریافت کنند .

3-10- افرادی قرار است در فضای محصور کار کنند بایستی از لحاظ مشکلات و بیماریهای قلبی ، عروقی و تنفسی طی معاینات پیش از استخدام و دوره ای توسط پزشک مورد ارزیابی قرار گرفته و در صورت تائیدیه موجود در پرونده پزشکی مبنی بر عدم وجود بیماریهای قلبی عروقی اجازه ورود و کار در فضای محصور را داشته باشند . همچنین این افراد بایستی آموزشهای لازم در خصوص کار در فضای محصور را فرا گیرند .

3-11- افرادی که مسئول عملیات امداد و نجات می باشند بایستی دوره های آموزشی مربوط را بگذرانند .

3-12- کلیه دستگاه های سنجش گاز بایستی در شرایط خوبی بوده و کالیبره باشند . کالیبراسیون دستگاه های سنجش گاز بایستی حداقل هر 6 ماه یکبار انجام شود و گواهی کالیبراسیون آنها صادر گردد و در نگهداری شود .

3-13- کلیه افراد درگیر اعم از بهره بردار ، افراد Standby و افرادی که در فضای محصور کار می کنند بایستی شماره تلفن های اضطراری ( ایمنی و آتش نشانی ، درمانگاه ، کشیک ارشد و حراست ) را بدانند .

3-14- همچنین افرادی که در فضای محصور کار می کنند بایستی در کار محوله خود مهارت لازم را داشته باشند و برای این منظور دوره های کارآموزی مربوط به شغل خود را گذرانده باشند .

3-15- هرگز نبایستی به یک نفر اجازه داده شود تا در ظروف بسته به تنهایی کار کند و نیز افرادی که در این گونه فضاها با هم کار می کنند بایستی با طناب نجات به یکدیگر متصل شوند . در ظروف کوچک که امکان ورود حداکثر یک نفر وجود دارد بایستی فرد به صورت جداگانه با طناب نجات از بیرون متصل شود .

3-16- کلیه افراد در گیر بایستی دستورالعملهای استفاده از وسایل حفاظت فردی ، چگونگی برخورد با مشکلات و نواقص احتمالی در حین کار ، دستورالعمل های شرایط اضطراری و روش های احیاء و تنفس مصنوعی را آموزش دیده باشند .

3-17- پیمانکاران می بایست کلیه دستورالعمل ها و مقررات ایمنی کارفرما را در اختیار داشته و آنها را مطالعه نموده و نسبت به اجرای آنها متعهد شوند .

3-18- پیمانکاران اجرایی می بایست جهت مراحل انجام کار برنامه زمانبندی مناسبی تهیه کرده و بدین وسیله زمینه را برای اطلاع سرپرستان نوبتکاری بهره برداری از پیشرفت کار جهت اطلاع و تخمین خطرات هر مرحله از کار و نیز در نظر گرفتن جوانب برای صدور مجوزهای تکمیلی فراهم نمایند .

4- روش اجراء

4-1- اقدامات قبل از ورود

4-1-1- ارسال درخواست :

انجام عملیات کار ورود به فضاهای بسته ای که از طرف واحد ایمنی پرمخاطره اعلام شده توسط مجری عملیات به واحد ایمنی ( حداقل 24 ساعت قبل از انجام عملیات تحویل گردد ) : این درخواست بایستی واجد اطلاعات زیر باشد :

موقعیت دقیق اجرای عملیات ، تاریخ و ساعت اجرا ، اسامی نفرات مجری عملیات ، لیست کامل تجهیزات پیش بینی شده جهت اجرای عملیات

4-1-2- اتصال به زمین :

اگر فضای درون ظرف سربسته عاری از گازهای قابل اشتعال نباشد در صورت استفاده از تجهیزاتی همچون دستگاه جت زن ، AIR LINE و یا نظایر آن می بایست حتماً سیستم اتصال به زمین ( EARTHING ) برقرار گردد تا بار الکتریکی درون فضای حاوی گاز قابل اشتعال به زمین تخلیه شود . به طور کلی تمام تجهیزات بکار رفته باید در شرایط کاملاً ایمن قرار داشته باشند .

4-1-2- دستورالعمل های تخلیه :

این کار در مورد انتقال مواد از ظرفی به ظرف دیگر بوده و بایستی قبل از خارج شدن از سرویس نمودن تجهیز اجرا شود .

4-1-3- خارج از سرویس نمودن دستگاه و جداسازی الکتریکی :

4-1-3-1- قبل از شروع هر فعالیتی ، دستگاه می بایست از سرویس خارج شده و Rack Out

/ 1 نظر / 89 بازدید

دمت گرم